Intervju med Evan Lewis

Vi som er glade i norsk håndverksøl har alle et forhold til Ægir Bryggeri og deres øl. Som en av pionerene i bransjen har Evan Lewis og hans kolleger gjennom alle år bidratt til å omvende folk til denne fantastiske drikken. Jeg fikk min første håndverksøl-åpenbaring med nettopp Ægir på en liten lokal pub i Leikanger i Sogn og siden har Ægir IPA fulgt meg.

Ægir har alltid vært mer enn et bryggeri. Fra den vikinginspirerte bryggeripuben ved Sognefjorden, som åpnet dørene i 2007, til ett av Norges mest gjenkjennelige ølmerker. Historien om Ægir er historien om norsk håndverksøl i sanntid. Nå er et kapittel avsluttet, og et nytt er i ferd med å begynne.

Hva var gnisten som tente drømmen om et bryggeri i Flåm, og hvordan visste du at dette var riktig sted?

Valet av Flåm var resultatet av ei rekkje samantreff. Etter å ha vorte lei av Silicon Valley og nedgangen der på byrjinga av 2000-talet, ringde svogeren min og fortalde om ein kafé og eit B&B som var til sals i Flåm. Han ville investere saman med meg og kona mi, Aud — ho sa med ein gong nei, medan eg sa ja. I 2004 tok me over som nye eigarar, og fort byrja me å planleggje eit nytt hotell og ein pub. Ein vikinginspirert pub.

Eg byrja å brygge øl som tenåring, for 37 år sidan, og hugsar godt korleis det var å besøke pubbryggjeri i USA, nyte ein IPA og studere det synlege bryggjeutstyret. «Kanskje eg får starte eit bryggeri sjølv ein dag,» tenkte eg. Då me kom til Flåm og ein vikingpub vart ein del av planane våre, gjekk det opp for meg… Skal me byggje ein pub, så MÅ det vere ein bryggeripub!

Ægir har blitt både bryggeri og turistdestinasjon. Var det en bevisst strategi fra starten, eller vokste det frem underveis?

Flåm var ein godt etablert turistdestinasjon lenge før Ægir såg dagens lys, men dette gav grunnlaget for å «rettferdiggjere» å byggje ein svært unik og eineståande bryggeripub. Sidan me allereie hadde kafé, restaurant og eit lite hotell, var det naturleg å utvide med eit pubkonsept — og heldigvis eit tilhøyrande bryggeri. For meg som evig og ivrig heimebryggjar var det ein fantastisk måte å gjere om hobbyen til yrke. Turismen gjorde det mogleg.

Hvilken øl eller lansering er du mest stolt av, og hvorfor betyr den noe spesielt?

No spør du om noko vanskeleg. Med langt over 200 ulike øl frå Ægir i løpet av snart 20 år er det ikkje lett å peike ut berre éi lansering. Men det som eg hugsar best — og som alle hardbarka Ægir-fans òg hugsar best — er den fyrste batchen med Lynchburg Natt, ein Imperial Porter lagra på bourbonfat.
Året var 2008 og me hadde berre pubbryggeriet på den tida. Me hadde aldri laga ein Imperial Porter før, og visste at for å få det til måtte me bruke berre stamvørteren (first wort) — to meskingar per brygg. Utan å ha testa oppskrifta laga me tre brygg — seks meskingar — for å kome opp i eit endeleg volum på kring 2 500 liter. Det vart ein suksess, og Natt Imperial Porter på 10 % ABV var fødd. Oppskrifta vart aldri endra etterpå!

For å gjere dette endå meir spennande kjøpte me inn fire eiketønner frå Jack Daniels og fylte dei med dette ølet. Resultatet etter mange månaders lagring — i dei bittelille bryggjerilokala — vart lansert på ein cask ale-festival på Håndtverkerstuene i Oslo. Mange seier at den batchen var det beste dei nokon gong hadde smakt. Gode minne.

Kan du dele et magisk øyeblikk fra årene med Ægir. En kveld, en festival, en tilbakemelding som du aldri vil glemme?

Oi, her er det mange augneblikk å velje mellom.

Eitt eg aldri kjem til å gløyme, er opningskvelden i bryggeripuben 30. juni 2007. Det var så overveldande positivt og kjekt — eitt av dei stoltaste augneblikka i livet mitt. Det beste var å sjå ansiktsuttrykket til folk då dei kom gjennom døra for aller fyrste gong. Eg skulle ynskje eg hadde kunna oppleve det sjølv, men å sjå alle kjenslene folk uttrykte på veg inn var heilt magisk. Overraska, lukkelege, bergtekne… der og då vart bygget godkjent og elska av folk med ein einaste gong. I løpet av kvelden vart ølet godkjent det òg — me selde 1 400 halvliters glas med brygg den kvelden. Me hadde berre 3 500 liter ferdigbrygd som skulle vare ei stund, men etterspurnaden var noko heilt anna enn eg hadde sett føre meg!

Viking-identiteten har gjort Ægir til noe unikt. Hvordan utviklet det konseptet seg, og hva betyr det for deg personlig?

Som nemnt var ideen om ein vikinginspirert pub det som utvikla seg til å bli ein bryggeripub. Med mytologi som inspirasjon var det lett å fortelje fantastiske historier og bruke norrøne namn på ølsortane. For meg personleg har det å fortelje historia om havguden Ægir — og korleis han skaffa seg verdas største bryggjekjel — vore noko av det eg har kost meg mest med under omvisingar. At ein amerikanar står og pratar sognemål medan han fortel historier frå norrøn mytologi til ei gruppe nordmenn, er noko i seg sjølv. Lidenskapen kjem fort fram når nokon spør: «Kvifor heiter bryggeriet Ægir?»

Hva har samspillet med lokalsamfunnet i Flåm og den norske ølscenen betydd for bryggeriet?

Eg kan ikkje seie nok om kor takknemleg eg er for all den lokale støtta Ægir har fått, heilt frå dag éin. Eg var redd for at mange ville stille seg skeptiske til nye ølsortar og det mangfaldet bryggeriet står for, men det var umiddelbar aksept og begeistring for ukjende ølsortar og smakar. Bryggeripuben var eit fantastisk utstillingsvindauge for bryggeriet, for Flåm og for øl-Noreg.

Hvilke verdier eller prinsipper har vært viktigst for å bygge Ægir til det det er i dag?

Mangfald, kvalitet, ærleg. Alltid tenkje fyrst på kva slags smaksoppleving ein person skal få når ein ny

ølsort skal utviklast — og ikkje minst kva slags matkombinasjoner ølet skulle passe til. Òg å brygge ein typeriktig ølsort når ølet skulle kallast etter sortens tradisjonelle namn — utan at det skulle hindre oss frå å lage litt crazy oppskrifter innimellom. Og ikkje gløyme å ha det kjekt!

Norsk craft beer har eksplodert de siste 15 årene. Hvordan ser du på Ægirs rolle i den utviklingen?

Utan å skryte for mykje av meg sjølv — ja, Ægir har absolutt hatt ei stor rolle i utviklinga. På same måten som Nøgne Ø og Haandbryggeriet gav grunnlaget for Ægir, gav me inspirasjon og grunnlag for mange andre som kom etter. Eg har fått utruleg mange tilbakemeldingar gjennom åra om kva Ægir har betydd for andre sine reiser inn i handverksølverda — både som heimebryggjarar og profesjonelle.

Hvis du skulle gi ett råd til noen som vil starte bryggeri i Norge i dag — hva ville det vært?

Kor ærleg skal eg vere?

Det blir fort berre ein klisjé å svare dette spørsmålet ved å seie «ikkje gjer det». Då høyrast eg fort ut som ein utbrent og kynisk bryggerigründer.
Men etter snart 20 år som profesjonell i bransjen har eg kanskje lov til å dele nokre visdomsord med dei unge lovande?

Oddsa er verkeleg imot småprodusentar, både i Noreg og internasjonalt no. Det er forferdeleg kostbart å starte eit bryggeri, det er kostbart å drive eit bryggeri, det er vanskeleg å byggje opp eit varemerke og få distribusjon, hylleplass forsvinn for handverksprodukt, alkoholavgifter og varekostnader aukar stadig, konkurransebildet og prispresset vert stadig verre, og både drikkjevanar og handelsmønster hjå kundane endrar seg drastisk. Dei fleste småskalaprodusentar av øl i Noreg taper pengar. Grunnlaget for å starte eit lite bryggeri minkar for kvar dag som går.

Men ingen startar eit lite bryggeri tufta på fornuft. Hadde nokon fortalt meg alt dette for 22 år sidan då eg byrja å planleggje bryggeriet mitt, ville eg berre ha ignorert det og bygd Ægir likevel. Eg trur dei fleste som les dette kjem til å gjere det same. Berre merk deg at marknaden ikkje er kva han ein gong var. Eg ynskjer deg lykke til og håpar at du er blant dei få som knekk koden!

De siste par årene har eierstrukturen på konsernet som Ægir Bryggeri var en del av, blitt forandret. For et godt år siden ble Flåmsbrygga, med hotell og restauranter, solgt, men du ville holde på Ægir-brandet videre. Hva var det som gjorde at du nå har funnet ut at også dette bør videreføres av andre eiere?

Litt bakgrunn fyrst. Å selje ulike delar av eit konsern byr på ein del utfordringar. Dei som er interesserte i å kjøpe eit hotell, ein kafé, ein restaurant og ein bryggeripub som er ein del av ei reiselivsverksemd, er ikkje dei same folka som kunne tenkje seg å kjøpe eit bryggeri eller eit varemerke. Det er akkurat dette scenarioet som spelte seg ut hjå oss.

Det var naturleg for ein reiselivsaktør i Flåm å kjøpe reiselivsdelen av konsernet, slik som skjedde i januar 2025. Det var ikkje naturleg for dei å eige og drive eit bryggeri, så det var riktig for oss å drive det vidare for seg sjølv.

Ved å flytte bokseproduksjonen til Amundsen i 2024 og redusere til tre årsverk skulle Ægir endeleg kome tilbake i pluss att i 2025 — men slik gjekk det ikkje. Det norske marknaden kjøpte over 40 % mindre øl enn året før, og med det taper me framleis pengar. Det er rett og slett for kostbart å drive eit produksjonsbryggeri i Flåm med det volumet me har i dag. Då vart det heilt naturleg for Amundsen å overta resten av produksjonen, med eit håp om at dei klarer å byggje varemerket vidare.

Med Amundsen som nye eiere av brandet — hva ser du frem til for Ægirs fremtid? Hvilke muligheter åpner seg?

Amundsen er ekstremt flinke både når det gjeld brygging og drift, og moglegheitene er absolutt til stades for dei til å byggje Ægir til å bli noko meir enn det eg gjorde. Eg ser føre meg at mange av dei kjære oppskriftene mine får leve vidare og forhåpentleg nå nye marknader og kundar. Samstundes ser eg verkeleg fram til nye smakar, designuttrykk og retningar.

Hva er det neste for deg personlig? Er det nye prosjekter eller drømmer som lokker?

Det gjenstår mykje arbeid for å sikre ein god overgang, særleg når det gjeld å ta hand om lokale kundar på ein god måte. Når produksjonen avsluttast i løpet av sommaren, ventar ein utfordrande jobb med å selje utstyr og rydde ut bygget med tanke på eit eventuelt sal av eigedomen. Ingen kjekk jobb, men han må gjerast.

Etter det, om eit år eller så, kan eg vurdere neste fase i livet. I utgangspunktet skal eg ta betre vare på meg sjølv, nyte kvalitetstid med Aud, reise, skrive musikk og mekke bil.

Og til slutt: Hvordan vil du at Ægir skal huskes? Og hvordan håper du konsumentene ser på Ægir fremover?

Eg håpar verkeleg at folk klarer å sjå det positive i alt dette — at Ægir lever vidare under ny leiing, og at det gode ølet framleis er det gode ølet og er tilgjengeleg. Eg er knusande stolt over det me har klart å byggje opp med heile sfæren rundt Ægir: puben, den momentant gjenkjennelege logoen, eit mangfald av ølsortar — og ikkje minst ein av Noregs mest kjende gamlingsIPAar!

Er det noe vi ikke har spurt om som du gjerne vil dele med leserne av Ølportalen?

Vil berre seie tusen millionar takk til alle som har støtta oss alle desse åra — alle som har vore med på reisa og gjort Ægir til den store suksessen det er! Suksess handlar ikkje berre om økonomi, sjølv om ei verksemd må gå rundt. Ægir er allment kjent her heime og godt respektert internasjonalt. Det ber eg med meg vidare, og eg håpar at alle dei flotte menneska som har vore med ikkje forlet skipet — sjølv om skipperen er bytt ut.

Som dere ser svarer han med den samme lidenskapen og ærligheten som alltid har preget Ægir. Det er vanskelig å ikke bli litt rørt av en mann som har lagt så mye av seg selv i et bryggeri, og som avslutter et kapittel med hodet hevet. Takk, Evan, for at du tok deg tid.

For min del vil Ægir alltid være den ikoniske puben i Flåm, sammen med det første glasset som åpnet en helt ny verden for meg. Den følelsen er det ingen som kan ta fra oss, uansett hvem som eier varemerket. Takk, Evan, for alt du har gitt oss. For ølet, for puben, for historiene, samt at du turte å tro på noe stort i ei lita bygd ved Sognefjorden. Vi gleder oss til å se hvor Amundsen tar Ægir videre. For min del kommer jeg alltid til å ta med meg en Ægir IPA fra polet og mimre tilbake til den gangen jeg til de grader ble bitt av basillen.

SKÅL!